Anno nu

De tabakspeciaalzaak in 2021

Het dilemma voor meer dan 1500 tabaksspeciaalzaken

Op deze website schetsen wij een beeld van de ruim 1500 tabaksspeciaalzaken in Nederland en het lastige ondernemersklimaat waarin zij zich bevinden. Dat lastige ondernemersklimaat wordt veroorzaakt door de volgende maatregelen;

  • Onder het uitstalverbod van het Ministerie van VWS dienen tabaksspeciaalzaken praktisch al hun tabaksproducten af te dekken, of al hun andere producten en diensten af te stoten. In beide gevallen wordt de economische levensvatbaarheid van de winkels ernstig bedreigd.
  • Daarnaast verdwijnt door het uitstalverbod ook de reclamevergoeding die tabaksspeciaalzaken ontvangen. Zij krijgen deze vergoeding voor productplacement, net zoals supermarkten deze vergoedingen ook ontvangen voor het neerzetten van hun producten.
  • Door de accijnsverhoging op tabak hebben Nederlandse tabaksspeciaalzaken een verslechterde concurrentiepositie t.o.v. België en Duitsland. In Duitsland is zelfs de prijs van tabak naar beneden bijgesteld doordat daar vanwege de Coronacrisis een BTW-verlaging heeft plaatsgevonden. Het verschil tussen de landen was voor de Corona al enkele euro’s per pakje sigaretten en shag en dat verschil is nu nog groter geworden.
  • Door het verbod op smaakjes voor e-sigaretten zal het aanbod van de tabakswinkelier verschralen en zijn omzet verminderen.

De tabaksspeciaalzaak heeft een herkenbaar gezicht. In de buurt en wijk kent en herkent iedereen de winkelier en zijn of haar winkel.

Tabak en gemak
De tabaksspeciaalzaak van vandaag verkoopt niet alleen maar tabak. Het is een moderne gemakswinkel, die naast traditionele rookwaren en elektronische dampwaren, ook verschillende andere diensten en producten aanbiedt die belangrijk zijn voor de buurtbewoners. Denk aan het afhalen of verzenden van een postpakketje, het kopen en versturen van wenskaarten, meespelen in de Toto, de aanschaf van kantoorartikelen of een losse krant en het regelen van bankzaken. Zo is de winkel voor iedere wijk ook een persoonlijke ontmoetingsplek.

Naast ‘normale’ tabaks- en gemakswinkels zijn er ook enkele, veelal luxe, tabaksspeciaalzaken. Vaak voorzien van een klimaatkamer, worden hier exclusieve pijptabak en sigaren verkocht. In deze winkels vindt de volwassen consument tevens meer specialiteiten zoals chocolade, koffie en thee, maar ook luxe lederwaren en scheerkwasten.

De formule achter de winkel
De winkelformules in de tabaksdetailhandel zorgen voor moderne en efficiënte ondernemingen. Voorbeelden zijn de Coöperatie Primera en de RDC-groep met formules als Vivant en The Read Shop, Convenience Concept met formules als CIGO en Compaenen. En kleinere winkelformules zoals Tabac & Gifts en Limtaco Nederland.

De winkelformules zijn zeer belangrijk voor de ruim 1500 ondernemingen in de branche. Samenwerkend in deze formules hebben zelfstandige MKB-ondernemers hun assortiment uitgebreid en de tabaksspeciaalzaken optimaal afgestemd op de behoeften in de wijk of buurt. Ook heeft de branche in de afgelopen jaren een rol gespeeld bij de introductie van nieuwe productcategorieën en diensten. Denk aan krasloten, opwaardeerbare telefoonkaarten, het OV-oplaadpunt en cadeaukaarten. Tot op de dag van vandaag vervult onze branche een belangrijke rol door zelfstandig ondernemerschap en innovatie in de retail te stimuleren.

Sociale buurtfunctie
Sinds jaar en dag vervullen tabaksspeciaalzaken een belangrijke sociale functie, met een assortiment van producten en services dat zorgvuldig is afgestemd op de buurten en wijken waar zij gevestigd zijn. Deze winkels zijn niet zozeer in de stadscentra te vinden, maar juist in de wijken en buurten van steden en dorpen. Hiermee vervullen deze winkels een belangrijke functie. Door diverse, op de lokale behoefte afgestemde, diensten en producten in een wijk of buurt, blijft de leefbaarheid van deze buurt behouden.

De tabaksspeciaalzaak en de Coronacrisis
Ten tijde van de Coronacrisis kwam de toegevoegde waarde van de tabaksdetailhandel extra naar voren. Naast de inzet van onze ondernemers om in deze periode open te blijven, zijn er ook allerlei lokale initiatieven ontplooit om mensen te kunnen blijven voorzien in hun veranderde behoeftes. Zo werd in veel winkels het assortiment uitgebreid met mondkapjes, desinfectiemiddel en andere praktische producten. Ook werd in sommige winkels lesmateriaal aangeboden ter ondersteuning van ouders die hun kinderen thuisonderwijs moesten geven. Van het bestaande assortiment werd ook fors meer gebruik gemaakt. Zo was er meer behoefte aan kantoorartikelen door het thuiswerken en werden er meer kaarten verstuurd door de intellectuele lockdown.